Isixwayiso mayelana nezindleko ezengeziwe zikaphethiloli nodizili eNingizimu Afrika

Inhlangano yezabasebenzi iSolidarity icele izinkampani zikaphethiloli ukuthi zimise ngokushesha lokho ezikubiza ngokuthi “izindleko ezengeziwe ezingaphezulu” ezibekwa kuphethiloli nodizili eNingizimu Afrika.

Isixwayiso mayelana nezindleko
Isixwayiso mayelana nezindleko

Ngokusho kwenhlangano, lezi zinkampani zengeza kufika ku-R3 ilitha kudizili kanye no-R1 ilitha kuphethiloli, okuthinta kakhulu iziteshi zikaphethiloli nabathwali bezimpahla ezweni.

Izinkampani zikaphethiloli zibhekene nobunzima obukhulu ngenxa yokudideka emakethe kawoyela okubangelwe yimpi yaseMelika ne-Iran, eyenzeka ngoMashi nasekuqaleni kuka-Ephreli, okwaholela ekukhuphukeni okukhulu kwamanani kaphethiloli kule nyanga.

Also read
Izingxenye zaseGauteng zizobhekana nokunciphiswa kukagesi okuhleliwe kuleli sonto Izingxenye zaseGauteng zizobhekana nokunciphiswa kukagesi okuhleliwe kuleli sonto

Ekupheleni kukaMashi, ukushoda ekubuyisweni kwezindleko (under-recovery) kufinyelele ku-R7 ilitha kuphethiloli kanye no-R10 ilitha kudizili, obekuzodluliselwa kubathengi ngokukhuphuka kwamanani kusukela ngomhlaka-1 Ephreli.

Isixwayiso mayelana nezindleko
Isixwayiso mayelana nezindleko

Nokho, lokhu kwehliswa kwaba ku-R3 ilitha kuphethiloli kanye no-R7 ilitha kudizili ngenxa yokungenelela kukahulumeni, lapho uMnyango Wezezimali wehlise intela kaphethiloli ngo-R3 ilitha okwesikhashana.

Naphezu kwalokhu kusizakala kanye nesivumelwano sokumisa impi esibuthakathaka esimenyezelwe kuleli sonto, izibalo zikhombisa ukuthi ukushoda kusasephezulu ngo-Ephreli, okusho ukuthi amanani kaphethiloli angase aphinde enyuke kakhulu ngoMeyi.

Izibalo zakamuva ezivela kuCentral Energy Fund zikhombisa ukushoda okungu-R4 ilitha kuphethiloli kanye no-R11.50 ilitha kudizili.

Noma lokhu sekwehlile kusuka ku-R8 ilitha kuphethiloli kanye no-R17 ilitha kudizili ekuqaleni kwenyanga, kusacacile ukuthi amanani awakabhekeli phansi.

Ngenxa yalokhu, izinkampani zikaphethiloli zibhekene nobunzima bokumboza izindleko zazo zansuku zonke, okuziholele ekubekeni lezi zindleko ezengeziwe.

Umcwaningi wezomnotho uTheuns du Buisson uthe noma lezi zindleko zingabonakali ngqo kumthengi, kuyadukisa ukusho ukuthi azinawo umthelela kubathengi.

Uchaze ukuthi abathwali bezimpahla kanye neziteshi zikaphethiloli ngeke bakwazi ukumunca lezi zindleko, futhi zizogcina zidluliselwa kubathengi.

Uthe abathwali bezimpahla abanalo elinye ikhambi ngaphandle kokukhokha amanani aphezulu, bese bekhuphula amanani kubathengi.

Also read
Izindaba ezimbi kumakhasimende e-Standard Bank eNingizimu Afrika Izindaba ezimbi kumakhasimende e-Standard Bank eNingizimu Afrika

Ngakolunye uhlangothi, iziteshi zikaphethiloli azikwazi ukuguqula amanani kaphethiloli ngoba alawulwa, okuzibeka esimeni esinzima kakhulu.

ISolidarity iphinde yaveza ukuthi kuyamangaza ukuthi izinkampani ezaziphikisana nokukhululwa kwamanani kaphethiloli manje zifuna izindlela zokuwedlula.

ENingizimu Afrika, amanani kaphethiloli alawulwa ngokuqinile, kodwa kudizili amanani ezitolo awulawulwa ngokuphelele, okuvumela iziteshi ukuthi zibeke amanani azo.

 nodizili eNingizimu Afrika
nodizili eNingizimu Afrika

Inhlangano ithe izinkampani kufanele zilandele imithetho ekhona futhi zingasebenzisi izindlela ezingalungile ezilimaza abathengi.

ISolidarity ithe izoqhubeka nokucindezela lezi zinkampani kuze kuphele le mikhuba engafanele.

Ngaleso sikhathi, iziphathimandla zikahulumeni zizobheka eduze amanani abekwa iziteshi, abathwali bezimpahla kanye nabanye osomabhizinisi.

IKhomishini Yezokuncintisana ixwayise ngokuthi noma yimiphi imizamo yokusebenzisa le nkinga kawoyela ukukhuphula amanani ngokweqile ngeke ivunyelwe.

Ikhomishini ithe izophenya izinto ezimbili: ukukhuphula amanani ngaphambi kokukhuphuka kwezindleko, noma ukukhuphula amanani ngaphezu kokwanda kwezindleko zangempela.

Iphinde yaveza ukuthi ukukhuphuka kwamanani akuthinti kuphela abathengi kaphethiloli kodwa kuthinta wonke umnotho ngokubanzi.

Ikhomishini izophinde ibheke ukuthi izinkampani zehlisa amanani ngokushesha yini uma izindleko sezinciphile.

Share this news:

Author: Ada Beldar